ประเพณีตักบาตรดอกไม้

ประเพณีไทย ประเพณีตักบาตรดอกไม้

ในวันแรก ๑ ค่ำ เดือน ๘  พุทธศาสนิกชนในตำบล ขุนโขลน อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี ต่างพร้อมใจกันไปทำบุญตักบาตรพระภิกษุสงฆ์ และถวายเทียนพรรษาเนื่องในวันเข้าพรรษาที่วัดพระพุทธบาท หลังเสร็จสิ้นการทำบุญตักบาตรในช่วงเช้าแล้ว ในตอนบ่ายๆ จะมีการตักบาตรพระภิกษุอีกครั้ง ในรอบนี้เป็นการตักบาตรดอกไม้ซึ่งเป็นประเพณีที่ชาวจังหวัดสระบุรีปฏิบัติสืบทอดกันมาหลายชั่วคน

อะไรที่ทำให้ชาวสระบุรีตักบาตรพระภิกษุสงฆ์ด้วยดอกไม้?  เชื่อกันว่าประเพณีการตักบาตรพระด้วยดอกไม้นี้มีมาตั้งแต่ครั้งพุทธกาล  กล่าวกันว่า นายสุมนมาลาการ มีหน้าที่เก็บดอกมะลิในอุทยานหลวง ไปถวายพระเจ้าพิมพิสาร วันละ ๘ กำมือ วันหนึ่ง ขณะที่นายสุมนมาลาการกำลังเก็บดอกมะลิได้พบกับองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพร้อมภิกษุสงฆ์จำนวนหนึ่ง บังเกิดความเลื่อมใสจึงถวาย ดอกมะลิทั้ง ๘ กำ แด่องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยไม่กังวลว่าตนเองจะต้องพระราชอาญาจากพระเจ้าพิมพิสารที่ไม่ได้นำดอกมะลิไปถวายดังเช่นทุกวัน กลับมีจิตใจที่ผ่องใส เมื่อความทราบถึงพระเจ้าพิมพิสาร การกระทำของนายสุมนมาลาการเป็นที่พอพระทัยยิ่งนัก ทรงบำเหน็จรางวัลความชอบให้ทำให้นายสุมนมาลาการมีชีวิตที่ดีขึ้นกว่าเดิม

ด้วยอานิสงส์การถวายดอกมะลิของนายสุมนมาลาการ พุทธศาสนิกชนทั้งหลายจึงยึดถือปฏิบัติตาม โดยจัดงานตักบาตรดอกไม้ขึ้นเป็นประจำทุกปี ณ วัดพระพุทธบาท  จังหวัดสระบุรี โดยกำหนดเอาวันเข้าพรรษาหรือวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๘ เป็นวันที่ชาวบ้านออกมาตักบาตรดอกไม้

ประเพณีตักบาตรดอกไม้

ในวันนั้นมีอะไรเกิดขึ้นบ้าง

ในวันนั้นชาวพุทธต่างพากันเก็บดอกไม้ชนิดหนึ่ง ดอกสีเหลือง หรือดอกสีขาว ออกดอกเป็นช่อยาวโค้งลงซึ่งขึ้นอยู่ตามไหล่เขาในเขตจังหวัดสระบุรี ในบริเวณนั้นเป็นจำนวนมาก ชาวบ้านเรียกดอกไม้ชนิดนี้ว่า ดอกเข้าพรรษา เนื่องจากดอกไม้ชนิดนี้จะออกดอกเฉพาะในช่วงวันเข้าพรรษาเท่านั้น

เมื่อพระภิกษุสงฆ์เดินขึ้นบันไดเพื่อไปสักการะรอยพระพุทธบาท ชาวบ้านที่ยืนคอยอยู่ตามเชิงบันไดก็จะนำขันน้ำ ใส่น้ำลอยด้วยดอกพิกุล มานั่งรออยู่ตามขั้นบันได เพื่อคอยล้างเท้าให้พระภิกษุสงฆ์ ด้วยความเชื่อที่ว่าการล้างเท้าให้พระภิกษุสงฆ์เป็นการชำระล้างบาปที่เคยกระทำมาให้หมดไป

1217934727

ก่อนถึงวันประเพณีตักบาตรดอกไม้ ชาวบ้านจะช่วยกันออกเก็บดอกเข้าพรรษาที่ขึ้นอยู่ตามเชิงเขาโดยรอบ ในระหว่างที่หา ชาวบ้านก็มีโอกาสได้พูดคุย ซักถามสารทุกข์สุขดิบของกันและกัน และเมื่อนำดอกไม้กลับมาตัดแต่งใบ นำมาเข้าช่อร่วมกับธูปเทียนมมัดเป็นกำเล็ก เตรียมไว้สำหรับตักบาตรดอกไม้ในวันรุ่งขึ้น บ้านไหนที่เก็บได้มาเยอะ ก็จะมีการแบ่งปันกันให้นำกลับไปบ้านของตนเอง